Yeni Göçmenimiz Chanos Chanos - Süt Balığı

Selam sevgili dostlar.

Bugünkü bir gazete haberi ile haberdar olduğum bir balık üzerinde kısa bir araştırma yaptım. Öncelikle bu haberi okumanızı öneririm.




Evet sayıları her gün artan Kızıldeniz göçmenlerimizden tespit edilebilen 46. ve sonuncusu. Chanidae familyasına ait bir tür, hatta bu familyanın tek türü ve bilimsel ismi Chanos Chanos. İngilizce'de "Milkfish" olarak geçiyor ve Türkçe'de "Süt Balığı" olarak birebir çevrim yapılarak isimlendirilmiş. Yine de birçok balık ismini direk Latince'den Türkçeleştirdiğimize göre bu türe de koyacağımız ismin "Çanoz" gibi birşey olması muhtemeldir.

Kızıldeniz'den ülkemiz sularına geldiğini belirtmiştik. O zaman bir de bu balığın dünyadaki dağılımını görelim.



Göçebe yaşayan bir balık ve şu geniş dağılımını da görünce aslında ülkemiz sularına gelmiş olmasına pek şaşmamak gerek. Atlas Okyanusu dışında hemen hemen tüm tropik ve yarı tropik sularda dağılımını görebiliyoruz.

Simetrik uzun yapılı vücudu ve dikkat çekici çatallı kuyruk yapısı ile tanınıyor.

Yukarıdaki haberde açıklamalarda bulunan Dr. Mehmet Gökoğlu başka bir kaynakta bu balık türünün Filipinler'de yaygın olarak yetiştirilen bir tür olduğunu vurguluyor. Filipinler halkının en fazla tükettiği balıklar arasında bulunan süt balığının etinin çok lezzetli olduğunu belirterek, “Süt balığının bu büyüklüğe ulaşması, balığın Doğu Akdeniz'de de yetiştirilebileceğinin işareti olabilir, Türkiye'de yetiştirilebilir demek için bazı araştırmalar yapılması gerekiyor ama Akdeniz'de bu boyda yaşayabiliyor olması, Akdeniz'de yetiştirilmesi için bize umut verdi. Balık tatlı su ağızlarına girip çıkabilen bir tür. Kıyıya yakın 30 metre derinliğe kadar olan bölgelerde yetiştiriliyor” diyor.



Güzel bir av gibi görünüyor değil mi? :hungry:

Ama benim gibi hemen aklına sahte ile atçek ya da sürütme gelen arkadaşlar için kötü bir haber var. Balığımız öyle göründüğü gibi avcı bir tür değil. Üstelik dişleri bile yok. Ana besin kaynağı alg ve çeşitli yosunlar. Tabii her balık gibi bu sırada karşısına çıkan küçük kabuklular, karides, kurtlar, larvalar, balık yumurtası, gibi değerli besinlere hayır demiyor.

Balığın ilginç özellikleri var. En güzeli kıyıya yakın yaşaması, bazı kaynaklarda 0-15 mt arasında yaşadığı belirtilmiş. Yani kefal gibi, levrek gibi kıyıları tarıyor. Tercih ettiği belirli bir derinliği yok. Zaten sığ sularda yaşadığı için dipte, orta suda, yüzeyde bulunabiliyor. Boyu maksimum 180 cm olarak belirtilmiş. Maksimum ulaştığı ağırlığı birçok kaynakta 16 kg olarak belirtilmiş.

Balığın bir diğer ilginç özelliği tatlısulara da girmesi. Sadece tuzlu suda yumurta üretebilmesine karşın yumurtalarını derelere girerek bırakıyor. Yavruları yaşamlarının ilk bölümünü dere ve hatta yakın göllerde geçiriyorlar. Daha sonra sürüler halinde denize ulaşarak burada olgunlaşıyor ve hayatlarına devam ediyorlar.

Tercih ettiği su ısısı 20 C ve üzeri. Bu da demek oluyor ki bizim sularımızda güney sahillerinde ve yazın görebileceğiz. Kışın büyük olasılıkla tekrar Kuzey Afrika kıyılarına dönecekler.


Peki avı nasıl yapılır?

Elimizde henüz ağla yakalanmış tek bir örneği bulunduğu için net bir tarif vermek çok zor.

Henüz kısa internet araştırmamda da, üretimini en ince detayına kadar bulmama rağmen avcılığı konusunda kayda değer bir bilgiye rastlamadım. Yalnız şöyle fotoğraflar var.

Seyşellerde yakalanmış çok güzel bir balık. Takıma bakarsak fly ile yakalanmış gibi görünüyor.




Bunlar da Mozambik'de zıpkınla avlananlar, biri 17 diğeri 13 kg.




Ve bu da genelde Akya'lar için görmeye alışık olduğumuz pozlardan.
Zıpkınla avlanmış çok güzel bir trofe.



Koos Jordaan, avladığı bu balıkla ilgili 25 kg olduğu bilgisini vermiş. Maksimum 16 oluyor denmişti ama, neyse. Üçün beşin lafını yapmayalım, sonuç olarak çok güzel bir av. Tebriklerimizi göndeririz.



Küresel ısınmanın dünyamızı değiştirmesiyle ekvatoral kuşak genişliyor. Biz de Kızıldeniz, Süveyş Kanalı sağolsun(?!) bu tür balıkların her gün bir yenisiyle karşılaşmaya devam ediyoruz. Bu elbette ekosistemlerimiz için üzücü ve yıpratıcı. Sonuç olarak endemik olmayan her canlı, yerel düzen için önemli bir tehdittir.
Fakat en azından bu balık, Katil yosun Caulerpa, Balon balığı gibi illetlere nazaran biraz daha keyifli olacak gibi görünüyor.

Ne dersiniz?

Herkese Saygılar, Sevgiler...

Teşekkürler Aykut, bayağı emek vermişsin, ellerine sağlık.

Teşekkürler oldukça faydalı bilgiler oldu. Ben bu balığın yalnız olmadığına ve yakında av raporlarında görmeye başlayacağımıza inanıyorum. Her şeyden önce sığ sulara girdiği için iyi bir zıpkın balığı olacaktır. Olta ile avcılığına gelince, özelliklerine bakarsak kefal için kullanılan her türlü takımın misine ve iğnelerini biraz büyüterek bu balığın avlanabileceğini sanıyorum. Kurt, balık iç organları, ekmek 1., midye, karides, parça balık 2. sınıf yemleri olabilir.

Üşenmedin yazdın hemi?Çok güzel hazırlanmış,çok bilgiler verici bu yazı için teşekkürler

Gerçekten çok güzel bi yazı yazmışsınız öncelikle bunun için teşekkürler . Bu balık ekosisteme zara beriyor gibi gözükmüyor umarım zarar vermez ve şimdiden herkese rastgele

emeğin için teşekkürler harika bir yazı olmuş bayağıda iriymiş kıyıdan çekmesi zor gibi olsada bakalım hangi takım hangi babayiğit çekip kenara koyacak

Aykut teşekkürler...

Yeni balığımızı güzel tanıtmışsın... eline sağlık...

Balık yumurtadan çıktan 7 seneye kadar üreme olgunluğuna erişmiyor..

800 yıllık geçmişi olan bir balık..

Avustralya da şamandıralı tek veya çoklu iğneli düzenekle yakalıyorlar...

90cm boydaki balık için en az 2/0 iğneyi ekmek kabuğu ile yemleyerek suya bırakıyorlar...

Kefal gibi ekmeği emerek yiyormuş... Fly ve çeşitli kurtlarla avlanabilirliliği var demektir..

Bu boydaki balığın ortalama ağırlığı 8kg civarı...

Marketlerde 300-400 gramlıkları fileto olarak bulunabiliyor...

Izgarası ve tavası makbulmüş..

Güney çin sularında yavru süt balıklarını denizden bu şekilde topladıktan sonra kafeslerde büyütüyorlar...

Teşekkürler herkese. Balığın görüntüsü ilgimi çekti, yeni gördüğüm her balık için yaptığım gibi biraz araştırma yapınca da ilginç sonuçlara ulaşmam bu yazıyı hazırlayıp sizlerle paylaşma isteği uyandırdı.

En azından bundan sonra eğer biri, olur da kıbrıs oltasıyla bu balığı tutarsa ve “Acil yardım, bu ne balığı?” gibi bir konu açarsa bu yazıyı okumuş biri hemen “Çanoz” cevabını yapıştıracaktır.


Evet madem bir araştırmaya başladık, biraz daha derinleştirerek sonuca ulaşmaya çalışalım dedim.

Nasıl avlarız?

Bu sorunun cevabı ne yazık ki olta avcıları için pek de iç açıcı değil. Çünkü olta konusunda oldukça nazlı davranan bir balık. En büyük problem seveceği yemi bulabilmek. Ağzı küçük, dişsiz, ve büyük çoğunlukla yosunla beslenen bu balığı cezbedecek yemi bulmak dünya olta avcıları arasında hala tartışma konusu. Ve görüldüğü kadarıyla kesin sonuç veren bir tekniğe ulaşmış değiller.

Öneriler yapılıyor. Bir kaynakta ekmek ve galeta unuyla yapılacak karışımın sonuç verebileceği belirtilmiş. Detaylı anlatım verilmemiş.

En bilindik ve kabul gören yöntem yukarıda da fotoğrafta örneğini gördüğümüz gibi “fly fishing” yöntemi, yani uçurtma balıkçılığı. Yeşil renkli, küçük böcek ya da yosun parçası taklidi yapan fly’lar ile tutulmuş örnekler mevcut. Arno Mathee isminde usta bir fly balıkçısı bu konuda uzman olarak görülüyor. Hatta bu balığı fly takımla yakalayan ilk kişi olduğu belirtiliyor. Kendisi zaten bir balıkçılık rehberi ve müşterilerine fly avı turları yaptırarak bu ve bunun gibi birçok balığı tutturuyor. Hatta ve hatta bu balık için özel olarak bir fly üretmiş, ismi de "Arno's Milky Dream" yani Arno'nun Sütlü Rüyası

Arno Mathee



Yani görünen o ki en başarılı sonuçlar fly takımlarla alınıyor. Tabii bu durumda fly takıma sahip bir balıkçı olsanız dahi büyük ihtimal takımınız alabalık avına uygun düzenlenmiştir. Dolayısıyla bu balığı çekecek makina-kamış-misina üçlüsünü bu balığa özel seçmek gerekecektir. Kıyılarımızda kefal kadar bol miktarda “Çanoz” görmediğimiz sürece kimse de böyle takımlara yatırım yapmak istemeyecektir herhalde.

Eğer bu balığı yakalamayı başarırsanız çok güçlü bir mücadeleye hazır olun demiş tutan arkadaşlar. Zaten 100-150 cm’lik ortalama 8-10 kiloluk bir balıkla mücadele etmeyi az çok tahmin edersiniz. "Kıyıya çekmek için acele etmeyin çünkü pes etmeyecektir. Bırakın, uzun bir mücadelenin keyfine varın." diyorlar. Ve ekliyorlar, "öyle bir mücadele ki, balığa yemi yutturmak için yaptığınız onca zahmete değdiğini göreceksiniz."


Yalnız o kafa yapısından mıdır bilmem, ben hala bu balığın şöyle güzel hazırlanmış bir kıbrıs oltasına geleceğini düşünmekteyim. Hem belli mi olur, bu balık daha önce nerede Türk ekmeği yemiş, hem de şöyle tam yağlı beyaz peynirimizin suyuna yatırılıp emdirilmiş bir takım, buram buram kokuyor! Benim bile ağzım sulandı, arasına ince ince domates de kesilse ben de atlarım o kıbrısa.

Görüldüğü üzre olay daha çok balığı cezbetme zorluğunda. Herkes balığın beslenme alışkanlığına göre farklı yollar düşünüyor. Ama bu balık artık Türk karasularına girdiğine göre bence biz bir yolunu bulur bunu da yakalarız. Mesela eczaneden spirulina tablet alıp şamandırayla orta suya bırakmayı ecnebilerden kimse düşünmemiştir eminim ki, ama benim aklıma yatıyor. Derdin yosunsa al sana yosun işte kardeşim.


İşin şakası bir yana, görüldüğü kadarıyla en iyi avı zıpkınla yapılıyor. Ki gün geçtikçe artan biz amatör balıkçılar nedeniyle avlayacak balık bulamayan biz zıpkıncılar için (evet ikisine de gönül vermiş bu deli gönül) bu iyi bir haber. En trofe boyları bile kıyıya bu kadar yakın yaşayan bir canavar, benim gibi agaşonda melul melul “bir akya çıksa da gelse… hadi be nolur” şeklinde bekleyen zıpkıncılar için bulunmaz nimet olabilir. Düşünsenize, kefal gibi taşların üstünde yanlaya yanlaya yosun kazıyan bir balık sürüsü var karşınızda. Ama en ufağı 1 metre!


Evet ikinci bölüm için de bu kadar yazı yeter. Biraz da görelim...







Michael Kingsford’ın objektifinden, üremek üzere toplanmış bir sürü





Sığ suda balıkların görüntüsü





Yüzeyde yemlendikleri sırada kuyrukları bu şekilde görüntü sergiliyor





Geçelim av görüntülerine.
A. Norton, bu zıpkın avının 24 kg olduğu bilgisini düşmüş. Abartı payını çıkarırsak 14 kg gelir yani.





Andy Foote 20 kg’lık avıyla sudan çıkarken. Bilirsiniz biz zıpkıncılar atmayı severiz.





Ve olta avları





Jia Yao. Spin takımla poz vermiş. Bu arkadaşa ulaşırsam kullandığı yemi öğrenicem.

















Bu da bizim Gazipaşalı “Çanoz”





Herkese sütlü rüyalar dilerim efendim...

Diğer başlıkta da ilk gelen tepkiler kefale benzediği yönündeydi. Ben de kefale benzetmiştim, demek ki kefalle benzerlikleri olan bir balık.

Kıyıya yakın gezinmesi olsun, ekmekle beslenmesi olsun, şekli şemali... Bir tek kuyruk yüzgeci bir garip.

O da standart olsa kefalin okyanus sularında yaşayanı diyebilirdik belki. (belki de diyolardır)

yazılı orkinos - orkinos gibi.

Belki balığın boyuna göre yapılmış kıbrıs sarmasıyla (1 tam ekmeği sararak) tutarız ilerde kim bilir.

Ben ikinci bölümü hazırlarken araya Caner girmiş ve güzel bilgiler vermiş. Araştırmada şamandıralı oltayla avlanabileceği bilgisine ulaşamamıştım ama yine de yukarıda kefal oltası ya da şamandıralıyla avlanabilir diye belirtmişim. Zaten oluyormuş meğer. Ee demiştik ya, bu balık Türk karasularına girdiyse biz onun yolunu ne yapar eder buluruz. Hele şöyle akın gelsin de üstünden bir iki sezon geçsin. Arno'yu davet eder ders veririz biz.

büyük bir zevkle okudum çok teşekkürler bilgilendirme için
sanki kefalle çatal kuyruğun gayri resmi ilişkisi sonucu ortaya çıkmış gibi bi hali var bu balığın