karayel
Member
Bazı konular vardır uzmanlık ister. Toplum genelini ilgilendiren konularda kişisel fikirleri ortaya koymak en demokratik haktır. Fakat donanımsız ve ehil olmayan insanların memleketin önemli konularında belirleyici ve yönlendirici olma iddiasıyla ortaya çıkmaları topluma zarar verir. Kısıtlamalar ve yasal sınırlamalar toplum düzenini sağlama ve genelin menfaatlerini koruma bakımından yararlı araçlardır. Fakat bu araçlar ehil olmayan insanların elinde bir gruba çıkar sağlamak amacıyla da kullanılabilir.
Amatör balıkçılık bir sevda işidir. Öyle basit tanımlamalarla sınırları çizilebilecek bir olgu kesinlikle değildir. Hele hele çok farklı kültüre sahip ülkelerin gelenek ve kuralları ile ülkemizdeki amatör balıkçılığı tanımlamak pek mümkün değildir. Yetersiz bilgi ve donanımla yapılan tanımlamalar, yüzlerce yıllık geleneklerin ortadan kalkmasına, heves ve sevdayla amatör balıkçılık yapan insanların bu faaliyet alanından uzaklaşmasına ve insanların yaşadıkları bölgedeki doğal kaynakları korumaktan vazgeçmesine neden olur.
Av yasaklarına yetersiz ve donanımsız olarak müdahale edilişinin bir örneği lüfer kampanyası ve sonrasındaki olaylardır. Yetersiz veri akışı olan ve ülkemizden başka bir ülkenin ticari olarak avlamadığı bir balık türü söz konusu olduğunda bazı aksaklıklar çıkabiliyor.
Dünyada ve ülkemizde yüzlerce yıllık geçmişi olan fly ve kaşıkla alabalık avcılığını (Deveciyan 1915) yeni keşfedenlerin bunu çok özel bir şey sanarak, diğer yöntemleri dışlamaları son yıllarda doğal alabalık yaşam alanlarının ve stoklarının ağır tahribine neden olmuştur. Oysa Anadolu’nun doğal alabalıkları binlerce yıldır savaşlar, kuraklıklar, yokluk ve kıtlık şartlarında bile geleneksel yöntemlerle avlandıkları için bu güne kadar korunabilmiştir. Büyük şehirlere yakın kirletilen kaynaklar dışında daha düne kadar Anadolu’nun pek çok akarsu ve gölünde doğal alabalıklar sorunsuz olarak yaşamış ve korunmuştur. Bu gün göç nedeniyle boşalan mezralar, yaylalar, köyler ve kasabalar şehirli bohçacıların insafına bırakılmış, gece ışık ve serpmeyle, gündüz çeşitli kimyasallar, patlayıcılar, iş makinaları ve elektrik kullanarak avlananlar tarafından talan edilmiştir.
İsteyerek veya istemeyerek, fakat kesin bir cehalet örneğiyle, çötenle, böcüyle, fındık köteğinden oltalarla ve elle balık avlayanlar derelerden ve göllerden uzaklaştırılarak yukarıda sayılan katliamcıların buraları rahatça talan etmeleri sağlanmıştır. Yılda bir kez alabalık avına geleceği vadide yaşayan halkı dereden kovdurmak doğru değildir. Eğer bunu yaparsak torunları için dereyi koruyan köylü, sırf sen kendini tatmin edeceksin diye tahripkar avlananlarla kavgayı göze almaz. Teknik ve lojistik alt yapıyı, gelenekleri dikkate almadan idareyi yanlış kararlara zorladıktan sonra, her dereye, her ağaç dibine, her menderese, her gölcüğe bir koruma kontrol memuru neden konmuyor diye şikayet etmek te amiyane tabirle bir pişkinliktir.
Sivil toplum örgütleri ve bireylerin tespit ettikleri aksaklıklar konusunda tedbir alınmasını idareden istemeleri en temel hak ve görevleridir. Fakat STK lar kadrolarında balıkçılık yönetimi uzmanı barındırmıyorsa, anılan konularda bilim adamlarıyla ortak bir araştırma raporu ortaya konmamışsa veya bireyler bu konuda yeterli eğitim almamışlar ise, balık boyu, av sahası, av zamanı ve avlama yöntemi konusundaki kararları idareye ya da işin uzmanlarına bırakması daha doğrudur.
Kişisel gözlemler ve işin içinde olmak doğru analiz için yeterli bir özellik değildir. Çoğu zaman doğru bakış için olaylarla araya mesafe koymak ve kuşbakışı bakmak daha etkin analiz sağlar. Özellikle fazla göz önünde olan İstanbul Boğazında kıraça avcılığı buna örnektir. 1. Yaşın sonunda üreme boyuna erişen istavrit, dişi birey başına 100 bin adedin üzerinde yumurta yapar ve bundan yaklaşık 20 bin adet arasında kıraça oluşmaktadır. Getirilen günlük limitler ve boy yasaklarına uyulduğu sürece bu türün stoklarının zarar görmesi zordur. Oysa bir orfoz ancak 45-50 cm iken cinsiyet değiştirerek denizde çift oluşturabilecek duruma geldiği için daha küçük boyda avlanması hızla yok olmasına neden olmaktadır.
Gelişmiş ülkeler veya uluslararası kurumların önerdiği ya da uyguladığı kısıtlamaların çoğu ülkemizde uygulanamaz. Bu tür başka ülkeden mevzuat taşıma işleri de özel bir uzmanlık ister. Ülke şartları ve ülkede mevcut kurallar dikkate alınmadığında 80 yıldır yerli yerine oturtamadığımız yasalarımız gibi balıkçılık yasaları da bünye tarafından reddedilir. Ülkede halen geçerli mevzuat çoğu zaman dışarıdan ithal edilecek kurallardan daha gelişmiş olabilir. Mevzuata hakimiyet sadece okuduğunu anlama meselesi değildir. İyi hazırlanmış mevzuatın arkasında geçmiş tecrübeler, gerekçeler ve geleceğe yönelik planlar vardır. Bunları bilmeden yapılan müdahaleler doğru sonuca götürmez.
Analiz uzmanlık ister, aksi taktirde hem insanları yanıltırsınız hem de zor duruma düşersiniz. Örneğin;
Bir araştırmaya göre:
(Kaynak: http://asbal.org/node/7)
Şimdi amatör balıkçılığa yön veriyorum, amatör balıkçıyı ticari balıkçılardan koruyorum diye bu saçma rakamlardan medet umulur mu?
Rakamların nerede çıktığını anlamak için metinden alıntı yaptığım bölümde; ülkelerdeki amatör balıkçıların toplam av miktarı ile bir amatörün bir yılda yakaladığı bildirilen miktarı (163-194 kg) birbirine bölebilirsiniz.
.
Sözün özü;
Amatör balıkçılığı ne olduğundan büyük ne de küçük göstererek, sırf bir şeyler yapmak ya da söylemiş olmak için ciddi konulara müdahil olmak yanlıştır. Bir aşk ve hevesle denize ve balığa yanaşan insanları denizden, sudan ve balıktan uzaklaştırmak iyi bir şey değildir. Fazla bilgi sahibi olmadığımız konularda idareyi yanlış yönlendirerek yeni yasaklar konması yada var olan yasakların kaldırılması hem amatör balıkçıya hem de ülkeye zarar verir.
Bu konularda uzman bilim adamları ve uzman kurumlar vardır. Sizler gördüğünüz aksaklıkları idareye bildirebilir, düzeltilmesini talep edebilirsiniz.
Saygılarımla
Amatör balıkçılık bir sevda işidir. Öyle basit tanımlamalarla sınırları çizilebilecek bir olgu kesinlikle değildir. Hele hele çok farklı kültüre sahip ülkelerin gelenek ve kuralları ile ülkemizdeki amatör balıkçılığı tanımlamak pek mümkün değildir. Yetersiz bilgi ve donanımla yapılan tanımlamalar, yüzlerce yıllık geleneklerin ortadan kalkmasına, heves ve sevdayla amatör balıkçılık yapan insanların bu faaliyet alanından uzaklaşmasına ve insanların yaşadıkları bölgedeki doğal kaynakları korumaktan vazgeçmesine neden olur.
Av yasaklarına yetersiz ve donanımsız olarak müdahale edilişinin bir örneği lüfer kampanyası ve sonrasındaki olaylardır. Yetersiz veri akışı olan ve ülkemizden başka bir ülkenin ticari olarak avlamadığı bir balık türü söz konusu olduğunda bazı aksaklıklar çıkabiliyor.
Dünyada ve ülkemizde yüzlerce yıllık geçmişi olan fly ve kaşıkla alabalık avcılığını (Deveciyan 1915) yeni keşfedenlerin bunu çok özel bir şey sanarak, diğer yöntemleri dışlamaları son yıllarda doğal alabalık yaşam alanlarının ve stoklarının ağır tahribine neden olmuştur. Oysa Anadolu’nun doğal alabalıkları binlerce yıldır savaşlar, kuraklıklar, yokluk ve kıtlık şartlarında bile geleneksel yöntemlerle avlandıkları için bu güne kadar korunabilmiştir. Büyük şehirlere yakın kirletilen kaynaklar dışında daha düne kadar Anadolu’nun pek çok akarsu ve gölünde doğal alabalıklar sorunsuz olarak yaşamış ve korunmuştur. Bu gün göç nedeniyle boşalan mezralar, yaylalar, köyler ve kasabalar şehirli bohçacıların insafına bırakılmış, gece ışık ve serpmeyle, gündüz çeşitli kimyasallar, patlayıcılar, iş makinaları ve elektrik kullanarak avlananlar tarafından talan edilmiştir.
İsteyerek veya istemeyerek, fakat kesin bir cehalet örneğiyle, çötenle, böcüyle, fındık köteğinden oltalarla ve elle balık avlayanlar derelerden ve göllerden uzaklaştırılarak yukarıda sayılan katliamcıların buraları rahatça talan etmeleri sağlanmıştır. Yılda bir kez alabalık avına geleceği vadide yaşayan halkı dereden kovdurmak doğru değildir. Eğer bunu yaparsak torunları için dereyi koruyan köylü, sırf sen kendini tatmin edeceksin diye tahripkar avlananlarla kavgayı göze almaz. Teknik ve lojistik alt yapıyı, gelenekleri dikkate almadan idareyi yanlış kararlara zorladıktan sonra, her dereye, her ağaç dibine, her menderese, her gölcüğe bir koruma kontrol memuru neden konmuyor diye şikayet etmek te amiyane tabirle bir pişkinliktir.
Sivil toplum örgütleri ve bireylerin tespit ettikleri aksaklıklar konusunda tedbir alınmasını idareden istemeleri en temel hak ve görevleridir. Fakat STK lar kadrolarında balıkçılık yönetimi uzmanı barındırmıyorsa, anılan konularda bilim adamlarıyla ortak bir araştırma raporu ortaya konmamışsa veya bireyler bu konuda yeterli eğitim almamışlar ise, balık boyu, av sahası, av zamanı ve avlama yöntemi konusundaki kararları idareye ya da işin uzmanlarına bırakması daha doğrudur.
Kişisel gözlemler ve işin içinde olmak doğru analiz için yeterli bir özellik değildir. Çoğu zaman doğru bakış için olaylarla araya mesafe koymak ve kuşbakışı bakmak daha etkin analiz sağlar. Özellikle fazla göz önünde olan İstanbul Boğazında kıraça avcılığı buna örnektir. 1. Yaşın sonunda üreme boyuna erişen istavrit, dişi birey başına 100 bin adedin üzerinde yumurta yapar ve bundan yaklaşık 20 bin adet arasında kıraça oluşmaktadır. Getirilen günlük limitler ve boy yasaklarına uyulduğu sürece bu türün stoklarının zarar görmesi zordur. Oysa bir orfoz ancak 45-50 cm iken cinsiyet değiştirerek denizde çift oluşturabilecek duruma geldiği için daha küçük boyda avlanması hızla yok olmasına neden olmaktadır.
Gelişmiş ülkeler veya uluslararası kurumların önerdiği ya da uyguladığı kısıtlamaların çoğu ülkemizde uygulanamaz. Bu tür başka ülkeden mevzuat taşıma işleri de özel bir uzmanlık ister. Ülke şartları ve ülkede mevcut kurallar dikkate alınmadığında 80 yıldır yerli yerine oturtamadığımız yasalarımız gibi balıkçılık yasaları da bünye tarafından reddedilir. Ülkede halen geçerli mevzuat çoğu zaman dışarıdan ithal edilecek kurallardan daha gelişmiş olabilir. Mevzuata hakimiyet sadece okuduğunu anlama meselesi değildir. İyi hazırlanmış mevzuatın arkasında geçmiş tecrübeler, gerekçeler ve geleceğe yönelik planlar vardır. Bunları bilmeden yapılan müdahaleler doğru sonuca götürmez.
Analiz uzmanlık ister, aksi taktirde hem insanları yanıltırsınız hem de zor duruma düşersiniz. Örneğin;
Bir araştırmaya göre:
- Yunanistan'da 224 kişi
- İtalya'da 336 kişi
- Fransa'da 134.5 kişi
- İspanya'da 313.7 kişi amatör balıkçılık yapıyor ???
(Kaynak: http://asbal.org/node/7)
Şimdi amatör balıkçılığa yön veriyorum, amatör balıkçıyı ticari balıkçılardan koruyorum diye bu saçma rakamlardan medet umulur mu?
Rakamların nerede çıktığını anlamak için metinden alıntı yaptığım bölümde; ülkelerdeki amatör balıkçıların toplam av miktarı ile bir amatörün bir yılda yakaladığı bildirilen miktarı (163-194 kg) birbirine bölebilirsiniz.
Peki amatör avcı denizlerde ve iç sularda stoğa ne kadar etkilidir ?
FAO nun Doğu Akdeniz Rekreasyonel balıkçılıkla ilgili 18 nolu çalışmasında bu araştırılmıştır. Araştırma şu şekildedir. Yunanistan, İtalya, İspanya ve Fransa da ki amatörler bu araştırmaya dahil edilmiş. Bu Ülkelerin seçilmiş olmasının nedeni amatörlerin tamanının bir lisans ile avlanmaya mecbur olmasıdır. Araştırma boyutunu genişletmek için 7.5 metre altındaki tüm teknelerle yapılan her türlü balık avcılığı ağ ve parekete dahil amatör avcılığa dahil edilmiştir. Bu tür teknelerin %98 i kayıtlı olduğu görülmüştür. Bu teknelerin her biri ile maximum 20 millik bir alanda avlanıldığı görülmüştür. Kıyıdan yapılan avlar da lisanslı insanların bildirimleri dikkate alınmıştır.
Bu araştırma sonuçları şu şekildedir.
1- Avcıların %96 sı lisanslıdır
2- Teknelerin %98 i kayıtlıdır.
3- Amatör avcı senelik izin hafta sonu ve iklim gibi nedenlerle ortalama 77 gün avlanılmakta ve ortalama Yunanistan’da 163-194 kg. arası kişi başı balık yakalayabilmektedir. (Günlük 2 kg kadar) İtalya’da günlük 6 kg. kadar Fransa’da 4 kg. İspanya’da ise 7 kg. kadar. Bu sayıları lisanslı balıkçıların tümünün aynı anda balığa çıktıkları şeklinde hesapladıklarında Yunanistan’da yıllık 40 ton kadar, İtalya’da 60 ton kadar Fransa’da 24 ton kadar ve İspanya’da 56 ton kadar balık yakaladıkları var sayılıyor.
4- Kıyıdan yapılan deniz avcılığının kayıkla yapılana göre oranı ise 1/10 şeklindedir. Yani kıyı balıkçılığı ile 10 kat daha az başarı var.
Bu miktarları toplayıp ortalama bir rakam söylersek ortalama 40-45 ton gibi bir rakam karşımıza çıkıyor.
Bu rakam stoğa nasıl yansıyor?
FAO verilerine göre tam donanımlı bir Fransız veya Japon ticari balık filosunun ( merkezi bir fabrika gemi ve buna bağlı 8-18 av gemisinden oluşan filo) 1 günde avladığı miktar (65 TON) dan daha çok. İşte bu araştırmadan sonra FAO bireyin balık ihtiyacını her mevsim karşılamasında sorun olmadığını ve denizlerde amatör balıkçıların stoklar üzerine etkisinin % 0.00000001 olduğunu söylüyor. Kıyıdan yapılan Amatör Balıkçılık ise bunun onda biri kadar etkili. Özetle bu araştırmadan sonra deniz balıkçılığında amatöre sınırlamalar koymayın deniyor.
Benzer bir araştırma ülkemiz iç sularında DSİ tarafından yapılmış ve avlanabilir stoğa amatörün etkisi %4 civarında FAO bir teknik bülteninde 100 km kareden büyük ve ticari balıkçılığa açık iç sularda da aynı şekilde yasak uygulanmamasını ve bu yolla rekreasyonel balıkçılığın özendirilmesini tavsiye ediyor.
.
Sözün özü;
Amatör balıkçılığı ne olduğundan büyük ne de küçük göstererek, sırf bir şeyler yapmak ya da söylemiş olmak için ciddi konulara müdahil olmak yanlıştır. Bir aşk ve hevesle denize ve balığa yanaşan insanları denizden, sudan ve balıktan uzaklaştırmak iyi bir şey değildir. Fazla bilgi sahibi olmadığımız konularda idareyi yanlış yönlendirerek yeni yasaklar konması yada var olan yasakların kaldırılması hem amatör balıkçıya hem de ülkeye zarar verir.
Bu konularda uzman bilim adamları ve uzman kurumlar vardır. Sizler gördüğünüz aksaklıkları idareye bildirebilir, düzeltilmesini talep edebilirsiniz.
Saygılarımla