Mantık hatası yok mu sizce?
Bir balığı kültüre almak öyle kolay bir iş değil. Çok zaman, para ve emek gerektirir. Yabandan tutsak ettiğiniz balığı yaşatabildiniz diyelim, nasıl besleyeceksiniz, nasıl üremeye teşvik edeceksiniz, kuluçkayı nasıl sağlayacaksınız, yavruları nasıl büyüteceksiniz, sonra nasıl ticari bir üretime başlayacaksınız? Ticari üretim zaten apayrı bir boyut, akvaryumculuk gibi bir şey değil.Uygun maliyetle, çok miktarda, hep aynı kalitede ve de sağlıklı üretim yapmanız gerekli. Ben 2-3 yıl büyütülüp kocaman olmuş karagözlerin, ki 1-2 kg olabilmesi için en az 2-3 yıl gerekir, denize salınacağına ihtimal vermiyorum. En kötü, götürür bir kabzımala veririr, harcadığı milyarların bir kısmını kurtarmaya bakar adam. Ama bazı üreticilerin denize yavru salındığını duyuyoruz,okuyoruz. Üretim fazlasıdır, düşük kalitedir, şudur budur, ya da basbaya hayır işidir, bilemem. Yine de yapandan allah razı olsun.
Belli bölgelerde baskın türlerin değişmesi ekolojik dengenin bozulması ile direkt alakalıdır. Yoğun av baskısına maruz kalan türler azalır, diğerleri çoğalır. Ya da kirliliğe dayanabilenler ayakta kalır, diğerleri yokolur.Öte yandan büyük avcı kalmazsa küçük balıklar çoğalır, büyük avcıların üremesini engeleyerek onların neslini tüketir, doğanın dengesini sağlayan rekabette dengeler bozulur. Maalesef bu böyle. Marmarada, bitmiş tükenmiş bir denizde, ortalık sardalyadan hamsiden kıraçadan geçilmiyor. Neden? Çünkü suyu gübreledikçe plantonlar çoğalıyor, hayvan bol bol besleniyor, rahat rahat ürüyor. Onları baskılayacak avcılar nerde? Yok. Nerde sırtıkaralar, nerde torikler, nerde orkinoslar? Hoş, iki senedir hamsinin, sardalyanın, istavritin kökü kazınıyor, o da ayrı mesele.
Kültür balıklarının önemine gelince:
Artan balık talebini denizlerimiz karşılayamıyor maalesef. Bu bizim değil tüm dünyanın sorunu. Sürdürülebilir balıkçılık ile doğal kaynaklar maksimum kullanılsada yetmiyor. Çözüm nispeten daha bol ve üretilebilir olan karasal kökenli gıda maddeleri ile üretim yapmak. Un, soya vs. O nedenle kültür balıklarında baskın bir unumsu, hamurumsu tat var. Dikkatli damaklar hemen suni yem kokusunu alıyor. Ama bu balıkları terich ederek doğayı koruma imkanı var. Üstelik çok müşkülpesent değilseniz her mevsim aynı yağlılıkta ve taptaze balık yeme şansını yakalıyorsunuz. Bugün çiftlik sinariti yabanisinin yarı fiyatına satılıyor, görüntü farklı, renk bronz-kahve, tat farkını ancak yabani sinarite çok aşina olanlar anlar.Balık lokantasında bu heybetli balığı ilk defa gören, tipini beğenip, iyice kızarttırıp yiyen bir adamın fark bulması söz konusu değildir. İyi tarafı, anlayan kişilere de satın alma noktasında rekabet oluşturmaz. Lokantacı da strese girmez.Eee, balık kıt, talep çok..
Naçizane ben bu yeni kültür balıklarını tecrübe ettim, merak eden varsa kendi görüşümü paylaşayım; Çizgili mercanın tadını ve et kalitesini beğendim. Ha keza minekop ta başarılı, 1,5 kilo civarı boyda ve uygun fiyatla veriyorlardı. Pilakide tadı doğalını aratmıyor.Kültür karagözünü gereksiz buldum (ki sargoz o, karagöz değil, karagöz çok yavaş büyür, üretimi karlı olmaz), çipura varken para vermem.
Mercanların genel anlamda renkleri çok kötü, bronz-bakır rengi yada gri-pembe, albenisi yok. O nedenle fangri ve adi mercanı almaya elim gitmedi. Eşkinalar çok küçük boyda veriliyor piyasaya, o yüzden denemedim, kültür üretimi olmasına rağmen el kadar eşkinaya kıyamadım. Deneyen varsa yazsın. Eşkina çok yavaş büyüyen bir hayvan, bu yüzden üretimi zordur diye tahmin ediyorum. Bir de granyoz var piyasada, ama ihtiyaç var mı bu balığa, bilemem. Aynı işi levrek daha iyi görüyor sanki..