Balıklar Flyı Nasıl Görür?

Bu yazı hazırlanırken "balıkların flyı nasıl gördükleri" konusuna ışık tutmak amaçlanmıştır.
Yazı içeriğinde referans yayın olarak Vincent Marinaro'ya ait iki kitap, A Modern Dry-Fly Code, and, In The Ring Of The Rise verilmiştir.

Böcek örnekleri alınırken zorluklar yaşanmış, mevcut örnekler yaşam sürelerinin kısa olmaları nedeniyle güçlüklerle karşılaşılmıştır. Bu örneklerin alınmasında bazı türlerin sadece belli mevsimlerde yaşadığı göz önünde bulundurulduğunda ortaya çıkan, çalışmanın ne kadar emek ve zaman istediği daha kolay anlaşılacaktır.

NYMPH örnekleri alınırken suda küçük çaplı sondaj çalışmaları da yapılmıştır.

Su altındaki taşların altından böcek larvaları toplanmış ve hazırlanan küçük çaplı bir çalışma laboratuarında incelenip fotoğraflanmıştır. Aşağıda bu maksatla yapılan çalışmalar ile çalışma esnasında kullanılan yardımcı malzemelerin fotografları yer almaktadır.

Fly Fishing konusunda ciddi bir kaynak oluşturan bu yazının kısmi tercümesini yaparken çok etkilendim. Yaptığı çalışmalardan dolayı yazarın ve çalışma arkadaşlarının kendilerine minnetlerimi iletmek isterim.

Düzgün akıntılı sularda yada benzeri küçük şelale diplerinde deneme yapıldığında balıkların 45 dereceye yakın bir açı ile saldırarak yemi aldığını görürüz. Konu ile ilgili sayısız test, bu sonucu vermiştir. Ancak bu alanlar dışında gezinen balıkların saldırı yönü ve açısını tahmin edemeyiz. Bunlar yükselir ve yemi alırken tamamını görürüz.
Balıklar adeta hayatta kalma uzmanı gibidirler. iyi ayarlanmış dengeli bir enerji döngüsüne sahiptirler. Eksik beslenme ve enerji alımında öleceklerinden en ufak yiyecek kırıntısını bile değerlendirirler. Bu vasıfları metodik şekilde avlanmaları sonucunu getirir.
Balığın bu özelliğinden yararlanarak av yapmak bir metoddur.



Bekleme sırasında üzerinizde avlandığınız tabiatta yer almayan bir giysi rengi olmamalı, güneş ile yem arasında olmamalısınız. Üzerinizde karşıdan alacağınız güneş ışığını suya yansıtacak bir cisim (yansıtıcı) olmamalıdır. Suya gölge düşürmemelisiniz. Suda bulanıklık ve ses yaratmamalısınız. Beklemenin bu ön koşulları yerinde ise, fly ipinizi kontrol ederek beklemeniz gerekecek. İpin kontrolü, ister 8 sarımı yapılarak, ister ipi uygun akıntıya sağarak yapılmalı. Yem ile sizin elinizin arasındaki ipin kontrolü sağlanmalı. Bu işlem her an yeme saldırması beklenen alanın da kontrolünü sağlayacağından konsantre olunması, yemin ala tarafından alındığı an tasmalama yapılarak kontrolü ele alacağınız anlamını taşır. Unutmayalım!!! Fly ile alayı kandırmak, hatta yemi aldığını görmek onu ele geçirmek anlamını taşımaz.

Bu noktada bahsi gecen balığın yükselmesi ve yemi alması konusuna odaklanacağız.
Işık suya girdiğinde belli bir açı ile kırılır. Bir bardağın içine koydugumuz cismin görüntüsünün farklılaştığını hepimiz çocukluğumuzdan beri biliyoruz. Bu cismin gerçek yerini tespit etmek çok güç değilmidir? Peki, biz bunu fly fishing de nasıl kullanacağız?

Aşağıdaki şekil yardımcımız olacak. Şekil incelendiğinde ışık kırılmalarından oluşan bir aynanın varlığını görüyoruz. Yani su yüzeyi ayna vazifesi görüyor.


Şöyleki; balık hafif bir akıntı ile akan suda aynı odak noktasına bakarak hem su dibindeki bir cismi, hemde su yüzeyinde olan bir cismi görebilir. Tabii ki gördüğü şeyin alanı hangi noktaya odaklama yaptığı ile ilgilidir.
Aslında evdeki bir ayna ile bunu denemek mümkün. Aynadan hem yerdeki, hem de tavandaki bir cismi görebildiğinizi, değişik odak noktaları deneyerek görebilirsiniz. Bunu yaparsanız elbette bu odaklamayı başarılı bir şekilde refleks haline de getirebilirsiniz.
Balıklar su yüzeyi dışındaki suyun üzerinde basınç oluşturan, etki yaratan ve yaratmayan cisimleri, gözlerine göre hangi açıdan olursa olsun görürler. Odaktan söz etmiştik, bu odak noktasını bir delik olarak tanımlayalım. Derindeyken bu bu delik büyük çaplı, yüzeye yaklaştığında noktasal denecek kadar küçülen sanal bir alandır.
İşte size en önemli ip ucu.. Şekilde su yüzeyini de 10 derecelik bir açı görüyoruz. Diğer ipucumuz da bu. Bahse konu açısal alan, balığın kör olduğu alandır. Bu alanın içindekileri göremez.

Diğer ip ucumuzda bu.
Bu iki görüş özelliği bizi ona daha yaklaştıracak iki ana faktör olacaktır.
Biz eğer odak alanında flyın nasıl göründüğünü izleyebilirsek, balığın yemi nasıl gördüğünüde anlamış olacağız.
A noktasındaki bir yem balık tarafından siluet seklinde görülürken L yani odak noktasındaki yem çok daha net görünecektir. Balıkların dünyası yemin izini sürmek ve bulmak açısından oldukça ilginçtir.
Bu meyanda her tür su derinliğinde kalan (yüzen askıda kalan yada dibe inen) her yemin nasıl göründüğü de araştırılması gereken bir konudur.

Balık yemi gördüğünde bunun nasıl olduğunu anlamaya çalışan bir varlıktır. Her derinlik için ayrı bir yem ve sunum gerekir.
Bir lokantada biftek ısmarladınız; az sonra garson size yemeği getirdi.
Tabağa baktığınızda bifteğin tabağın 15 cm. üzerinde havada durdugunu görürseniz ne düşünürsünüz?
İşte balıklarda aynen uygun servis edilmeyen yemlere bu gözle bakıyor ve yemiyorlar.

Aşağıdaki resimde deney yapılırken kullanılan uygun açılandırılmış cam kutuyu görüyoruz.


Bu resimde ise kabın eğik yüzeyinini balık görüş açısına göre eğim verilmiş yüzeyininin yaptığı açının ölcüsü çizimle anlatılmış.



Aşağıda yer alan birinci resimde, yine kanatçıklar yeterince uygun yapılmadığı ve kuyruk uzun bırakıldığı için kötü diyebileceğimiz bir fly ve alttan balık gözüyle görünüşü ele alınmıştır. Dikkat ederseniz, gerçekten kuyruk kısmındaki uzantılar su altında doğal olmayan bir görüntü veriyor. Kanatçıklar fly ı taşıyamadığı için iğne haddinden fazla aşağıda kalıyor.

Daha sonra doğru basınç uygulayabilecek bir fly ile ikinci resim çekilmiştir ve bu yem diğerine kıyasla daha doğal görünümlü olduğu için diğerine oranla biraz daha başarılı olabilecektir.




Aşağıda görülen iki resimde hatalı iki örnek anlatılmıştır. Her iki yemin de fotoğrafı odak noktası olarak tanımlanan L noktasında alınmıştır. Yani balığın aşağıdan baktığında en net göreceğini farz ve kabul ettiğimiz nokta...

Her iki resimin de dikkatle incelediğimizde hataları görüyoruz.








Birinci resimde:
İğne çok belirgin. ROYAL COACHMAN FLY olan bu yüzen fly da yemin yüzeye düzgün oturmadığı aşikar.
Yemin yüzeyde oluşturduğu basınç eşit olmadığı için, bazı kısımları suyun içinde ve doğal olarak balığın itibar etmeyeceği bir halde.

İkinci resimde:
İğne yine çok belirgin, basınç uygun değil, balık yine tereddüt edecektir.

Üçüncü resimde:
Oysaki biz bu iki yemi yukarıdan bakıp üçüncü resimdeki gibi görüyoruz.

Ve neden balık vurmuyor diye kara kara düşünüyoruz.


Bu işte çalışılmış canlı yemin havada ve su üstünde L odak noktasında görünüşleri dia olarak bizlere sunulmuş. Bu arada son resim için yazar birde espri yapmış. Fotorafı çekilirken arkasını dönmemesi gerektiğini öğretemedim diyor.





İkinci resim odaktan uzakken X noktasından, üçüncü resim L odak noktasından alınmıştır.
Aradaki farkı gördünüz mü?


Yazan: Don Mac PERSON
Çeviri: İlhami TOKER
Kaynak: http://www.rastgele.org/index.php?mod=menu&t=194

.

Cok ilginc ve faydali bilgiler. Emeginize saglik. Tesekkurler..

sevgili Tarık teşekkürler .. bu konuda ki ilginç bir araştırma.. saolasın..

Tarık Abi, elinize emeğinizee sağlık ama ben bu kör nokta alanını tam anlayamadım.
Fotoğrafta "blind spot" olarak işaretlenen "kör nokta", X işaretinin olduğu yerin ötesi mi, yoksa tüm o kırmızı renkle belirtilen alan mı?
Ben anlatımınızdan ikincisi yani kırmızı ile işaretli alan olarak anlıyorum.
O zaman balığın sudan avcıyı görmemesi için avcının kırmızı ile belirtilen 10 derecelik alan içinde kalması gerekecek. Bunu kabaca 1'e 7 oranı kabul edersek, boyumuzu 7 ile çarptığımızda çıkan sonuç bizim kör noktada kalmamızı sağlayacak minimum mesafe olacak.
Örneğin benim boyum 163 cm. 163x7= 1141 cm= 11.41 m
Bu hesapla fly'ın sudaki yeri ile benim durduğum yer arasının 11.40m, garantili olsun diye 12 m ve üzeri olması benim balık tarafından görülmemi engelleyecek.
Doğru mu anlamışım?

diren demiş ki:

Tarık Abi, elinize emeğinizee sağlık ama ben bu kör nokta alanını tam anlayamadım.
Fotoğrafta "blind spot" olarak işaretlenen "kör nokta", X işaretinin olduğu yerin ötesi mi, yoksa tüm o kırmızı renkle belirtilen alan mı?
Ben anlatımınızdan ikincisi yani kırmızı ile işaretli alan olarak anlıyorum.
O zaman balığın sudan avcıyı görmemesi için avcının kırmızı ile belirtilen 10 derecelik alan içinde kalması gerekecek. Bunu kabaca 1'e 7 oranı kabul edersek, boyumuzu 7 ile çarptığımızda çıkan sonuç bizim kör noktada kalmamızı sağlayacak minimum mesafe olacak.
Örneğin benim boyum 163 cm. 163x7= 1141 cm= 11.41 m
Bu hesapla fly'ın sudaki yeri ile benim durduğum yer arasının 11.40m, garantili olsun diye 12 m ve üzeri olması benim balık tarafından görülmemi engelleyecek.
Doğru mu anlamışım?

Hepsini görüntüle...

Evet kırmızı alan balıgın kör alanı ..ama bu alan ve açı , balıgın su üzerine olan yakınlıgı ile değişebilir.suyun beraklıgı ve akıntı halindeki suyun yüzeyinde oluşan ufak su kırışıklıgı ,çırpındı.seviye oynamaları bunların hepsi etkiler .. tatlısu balık avcılıgında oldugu gibi alabalık avında da hareketsizlik veya minimum düzeyde hareket önemlidir. kıyafet te bile kamuflaş olmasında fayda vardır derelerdeki avcılıkta su sıg oldugundan balıgın bizi görmesi olasılıgı çok yüksektir.

mesafe konusunda gelince bunu bence rakkamsal olarak hesaplamak zordur.. bulundugunuz yer ile balıgın bulundugu nokta ve derinliği devamlı değişkenlik arzeder. balık hareket halindedir - fly yemi hareket halindedir..vs..av esnasında sadece avcı sabittir olabildiğince ..ama diger unsurlar hareket halindedir. bu nedenle saniyelik olaylar sözkonusudur bir müddet bizi görmez ama öyle bir açıya gelirki , bir an gelir bir manevrası sırasında bizi görebilir.. vs.kısaca çok değişken bir olay

bilmem Tarık kardeşim bu konuda ne diyecek..

Abi büyük emek vererek çok faydalı bir paylaşım yapmışsın. Sağ ol, var ol!

mufi demiş ki:

Evet kırmızı alan balıgın kör alanı ..ama bu alan ve açı , balıgın su üzerine olan yakınlıgı ile değişebilir.suyun beraklıgı ve akıntı halindeki suyun yüzeyinde oluşan ufak su kırışıklıgı ,çırpındı.seviye oynamaları bunların hepsi etkiler .. tatlısu balık avcılıgında oldugu gibi alabalık avında da hareketsizlik veya minimum düzeyde hareket önemlidir. kıyafet te bile kamuflaş olmasında fayda vardır derelerdeki avcılıkta su sıg oldugundan balıgın bizi görmesi olasılıgı çok yüksektir.

mesafe konusunda gelince bunu bence rakkamsal olarak hesaplamak zordur.. bulundugunuz yer ile balıgın bulundugu nokta ve derinliği devamlı değişkenlik arzeder. balık hareket halindedir - fly yemi hareket halindedir..vs..av esnasında sadece avcı sabittir olabildiğince ..ama diger unsurlar hareket halindedir. bu nedenle saniyelik olaylar sözkonusudur bir müddet bizi görmez ama öyle bir açıya gelirki , bir an gelir bir manevrası sırasında bizi görebilir.. vs.kısaca çok değişken bir olay

bilmem Tarık kardeşim bu konuda ne diyecek..

Hepsini görüntüle...

Muvaffak ağabey,

Diren kardeşimin sorusunu ben açıklayacak olsam senin yazdığının aynını yazardım.

Az daha açıklamak gerekirse;

Bence anahtar cümle "Tabii ki gördüğü şeyin alanı hangi noktaya odaklama yaptığı ile ilgilidir" cümlesi oluyor.

Ayrıca yazar da balığın bulunduğu derinlik ile ilgili olarak açık kapı bırakmış.
"Bu meyanda her tür su derinliğinde kalan (yüzen askıda kalan yada dibe inen) her yemin nasıl göründüğü de araştırılması gereken bir konudur. " demiş.

Bir de nacizane ekleme yapmak isterim.

Odak noktasının arkasında kalan kör alanın avcı tarafından ideal kullanımı için, yani görünmezlik, fark edilmezlik için güneş ile balık arasında olmamaya dikkat edilmesi gerekir.

Güneşi arkanıza alırsanız gölgeniz mutlaka balık tarafından algılanacaktır.

Sığ sularda yapılan fly balıkçılığı için bu gibi detaylar çok büyük önem taşıyor.

diren demiş ki:

Tarık Abi, elinize emeğinizee sağlık ama ben bu kör nokta alanını tam anlayamadım.
Fotoğrafta "blind spot" olarak işaretlenen "kör nokta", X işaretinin olduğu yerin ötesi mi, yoksa tüm o kırmızı renkle belirtilen alan mı?
Ben anlatımınızdan ikincisi yani kırmızı ile işaretli alan olarak anlıyorum.
O zaman balığın sudan avcıyı görmemesi için avcının kırmızı ile belirtilen 10 derecelik alan içinde kalması gerekecek. Bunu kabaca 1'e 7 oranı kabul edersek, boyumuzu 7 ile çarptığımızda çıkan sonuç bizim kör noktada kalmamızı sağlayacak minimum mesafe olacak.
Örneğin benim boyum 163 cm. 163x7= 1141 cm= 11.41 m
Bu hesapla fly'ın sudaki yeri ile benim durduğum yer arasının 11.40m, garantili olsun diye 12 m ve üzeri olması benim balık tarafından görülmemi engelleyecek.
Doğru mu anlamışım?

Hepsini görüntüle...

Kardeş, kör alan o kırmızı alan. Doğru anlamışsın.
1 e 7 oranını nasıl ve neden koydun anlamadım ama yaptığın hesap sonucunda ortaya çıkan mesafe, yani 12 m. doğru bir mesafe.

Yani kaldır ayağını kardeş.

Tam üzerine basmışsın.

RASTGELSİN.

Çok yaşa Tarıkcım bu güneş olayını ben atladım .. suya gölge vurmamalı hangi balıkta olursak olalım. dere kenarında vs..balıga gidildiğinde dere kenarınd veya su içinde güneşi hesap edip hatta tüm gün bayonca yapacagı seyri de hesap edip , ona göre bir pozisyon almakta fayda var.. hani askerlikte denir ya hedef küçültmek buda geçerlidir..sonuç itibari ile balık lar ses-titreşim-koku-elektriksel ışık-gölge vs gibi bir sürü yollardan iletişim alır..

Tarık ERSAL demiş ki:

Kardeş, kör alan o kırmızı alan. Doğru anlamışsın.
1 e 7 oranını nasıl ve neden koydun anlamadım ama yaptığın hesap sonucunda ortaya çıkan mesafe, yani 12 m. doğru bir mesafe.

Yani kaldır ayağını kardeş.

Tam üzerine basmışsın.

RASTGELSİN.

Hepsini görüntüle...

Yanıtınız için sağ olun Tarık abicim ama o oranı ben koymadım, Pisagor amcamız vaktiyle koymuş, ben de kullandım

diren demiş ki:

Yanıtınız için sağ olun Tarık abicim ama o oranı ben koymadım, Pisagor amcamız vaktiyle koymuş, ben de kullandım

Hepsini görüntüle...

Sağol.
Pisagor da sağolsun.

mufi demiş ki:

Çok yaşa Tarıkcım bu güneş olayını ben atladım .. suya gölge vurmamalı hangi balıkta olursak olalım. dere kenarında vs..balıga gidildiğinde dere kenarınd veya su içinde güneşi hesap edip hatta tüm gün bayonca yapacagı seyri de hesap edip , ona göre bir pozisyon almakta fayda var.. hani askerlikte denir ya hedef küçültmek buda geçerlidir..sonuç itibari ile balık lar ses-titreşim-koku-elektriksel ışık-gölge vs gibi bir sürü yollardan iletişim alır..

Hepsini görüntüle...

Bu ve bundan bir önceki bilgilendirmeniz için size teşekkür etmeyi atladığım için kusuruma bakmayın Muvaffak ağabeyciğim
Henüz dere, ırmak gibi akarsularda av deneyimim olmadı ama buradaki akıntının da güneş-gölge-rüzgar gibi etkenlere katılması gerekir değil mi? Yani ben bir ala olsam, akıntıya benden daha fazla direnç gösteren küçük bir balıktan işgillerinim açıkçası
Demek ki bu 10 derecelik kırmızı alan bize tüm diğer etkenlerle birlikte bir kör nokta sunuyor. Bunun üstüne bindirilmesi gereken sayısız değişkeni göz ardı etmiyoruz

Hocam yemin dengeli olması konusuna kafam takıldı. İğneye bağladığımız malzemelerin iğnenin yatay ağırlık merkezini bozmamamız yeterli midir? Yani Fly'ı bir uçak gibi düşünürsek sağ ve sol kanatların ağırlıklarının eşit olması yeterli midir acaba?

Querorz demiş ki:

Hocam yemin dengeli olması konusuna kafam takıldı. İğneye bağladığımız malzemelerin iğnenin yatay ağırlık merkezini bozmamamız yeterli midir? Yani Fly'ı bir uçak gibi düşünürsek sağ ve sol kanatların ağırlıklarının eşit olması yeterli midir acaba?

Hepsini görüntüle...

Sorunu tam olarak anladığımı sanmıyorum.

Ama uçağın havada tutunabilirliği ile fly yemin su yüzeyinde tutunabilmeleri çok farklı şeyler.

Dry (KURU ve YÜZEN) Flyın suda olması gereken ideal duruşu için öncelikle su içerisine giren iğne uçu en etkili denge organı olacaktır. Bir nevi yelkenli safrası gibi.
Daha sonra kuyrukta kullanılan malzeme, kanatlar (olmaya da bilir) ve taşıyıcı tüyün biotlarının (saçaklar) suya teması yüzmesini istediğin kısımların oran ve miktarları o dengeyi sağlayacak unsurlar olacak. Bu oranları verdiğim katalog linklerinden görerek ayarlaman mümkün.
Birol BABADAĞLI kardeşimin bu konuda çok hassas bir çalışması vardı.
Yayınlarsa eminim flylarda organların oranı konusu çok daha iyi anlaşılacaktır.

Ayrıca yemini bağlayacağın lider ya da tippetin de varlığı ve ağırlığını da unutmamak lazım.

Hele sen flylarını bağlamaya başla.
Sonrasında denge işine de eğilirsin.

Su yüzünde tutunmayı sağlamak için Floatant jel ya da sprey kullanacağız nasıl olsa.