Olay canlıyken örnek alırken görüntü veren, yada Marmara çevresinin uzman hidrobiyoloğu olarak her yerde nam salan pek çok kişi geçen bir yılda bu konuda önemli bir rapor oluşturamamıştır (erişebildiğim kadarıyla ve kaale alınacak nitelikte görmediklerim hariç).
Plankton patlamaları ve deniz kimyası uzmanlık alanım olmasa da, erişebildiğim kaynakların zenginliği sayesinde bu konuda bir araştırma yaptım.
Öncelikle bir müjde vermeliyim,
MARMARA BU VE BENZERİ NEDENLERLE ASLA VERİMLİLİĞİNİ TAM OLARAK KAYBETMİYECEKTİR.
Bunun önemli bir nedeni var. Marmara bölgesindeki yerleşim ve sanayi Marmara Denizi'nin 10 katı bir alanı bir yılda yok edecek güçte olmasına rağmen, denizin körfezler dışındaki önemli bölümü Akdeniz ve Karadeniz'den aldığı sular sayesinde canlı kalabilmektedir.
Salya yada lez olarak isimlendirilen bu yapı ölü plankterlerden oluşmakta. İçerisinde aslında balıkçılığın temeli olan pek çok plankton grubu var.
Oluşum nedenleri arasında su kirliliği ilk sırayı alıyor.
Doğal nedenler arasında Marmara'nın doğal akıntı sistemi ve suyunun fiziko-kimyasal özelliklerini saymak mümkün.
Aşırı yağış ve tam tersi kuraklık deniz suyunun fiziksel ve kimyasal özelliklerini hızla değiştiren etkenler olarak bu plankterlerin aşırı çoğalmasında (plankton patlaması) ve aniden topluca ölmelerinde büyük etkiye sahip.
Suyun özellikle sıcaklığının hızla arttığı ve hızla düştüğü ilkbaharın sonları ve Son bahar ortalarında plankton çok hızlı biçimde çoğalmakta ve kısa sürede topluca ölmekte. Bu nedenle bu dönemlere dikkat etmek gerekiyor.
Önlemler:
İnsanların yapabileceği tek şey kirliliği önlemek ve denizin doğal akıntı sistemlerini değiştiren, deniz dolgusu, liman inşaatı vs. kıyısal yapıları çevresel etki değerlendirme (ÇET) kurallarına uygun inşa etmektir.
Kaynaklar:
National Oceanic and Atmospheric Administration Center (NOAA)
Louisiana Universities Marine Consortium (LUMCON)
Hypoxia in the Gulf of Mexico, LUMCON
Ocean Literacy, The Essential Principles and Fundamental Concepts of Ocean Sciences, LUMCON
The Science of ocean Ecorestoration,
www.planktos-science.com,