Evet ne yapabiliriz dedik ve liste yapmaya karar verdik. Temel aldığımız ilkeler: enerji, su başta olmak üzere kaynak tüketimini azaltmak, yeşil alan oranını artırmak ya da hızla tükenmesini azaltmak, sürdürülebilir yaşamı merkeze alarak küresel ısınma üzerindeki bireysel etkilerimizi azaltmaktı… İşte taslak liste. Ancak hemen belirtmeliyim ki buraya yazılanlar önem sırasına göre değil, aklıma geliş sırasına göredir, hoş görün.
Bir de kenara notlar alırken liste daha uzundu, örneğin ekmekten pirince kadar gıdaların savurganlığını azaltmaya yönelik sıralama yapmıştım, onları tek başlıkta toplayarak genelleme yapmaya gayret ettim. Elimden ve aklımdan bu kadarı geldi.

Katkılarınızı merak ve sabırsızlıkla bekliyorum.
1. Su tüketiminizi en uygun düzeye indirebilmek. Bu işe özellikle akıtan ve/veya damlatan muslukları onarmakla başlayabiliriz.
2. Gereksiz yere suları akıtmamak (örnek diş fırçalarken, el yıkarken)
3. Enerji sakınımlı (tasarruflu) lamba kullanmak
4. Enerji sakınımlı (A sınıfı) elektrikli aletler ve beyaz eşyalar kullanmak. Daha önce belirtilen plazma televizyonları anımsayalım…
5. Termodinamik yasalarını anımsayarak (Termodinamiğin birinci yasasına göre, evrende toplam olarak belli bir enerji miktarı vardır, enerji şekilleri başkalaşsa da bunların aynı birimdeki karşılıkları toplandığında aynı sabit enerji miktarına ulaşılır. İkinci yasa da ise; bir şekilden diğerine dönüşümde hiçbir zaman enerjinin tamamı ikinci şekle geçmez ve bu kayıp enerji sistemlerinin içsel düzensizlikleri için harcanır.) kömür, petrol, doğalgaz gibi enerji kaynaklarının yakılması ile (ısı ile) elde edilen elektrik enerjisini tekrardan ısı elde etmek için kullanmamak. Onun yerine doğalgaz, LPG (mutfak tüpleri) gibi kaynaklarını kullanmak.
6. Plastik bardaklar yerine yıkanabilir cam, seramik bardaklar kullanmak. Bu uygulamayı yapan bir biliminsanı çalıştığı üniversitenin kantininden yıllarca çayını kahvesini seramik kupasında almış. Yapılan hesaplamaya göre günde ortalama 3 bardak sıcak içecek tüketen bu kişi, yılın ortalama 250 günü (hafta sonları ve tatiller çıkınca) bu alışkanlığı ile 750 bardağın, 10 yılda 7500 bardağın tüketilmesini engellemiş oldu. Şimdi bu hesaplamayı 10 çalışanlı küçük bir işyeri için yapalım mı? Bakalım sayı kaç çıkacak? (50 ve üzeri kişi için hesap yapmak serbest)
7. Trafikte, park halinde 5 dk’dan fazla aracı çalışır halde tutmamak. Bu AB ülkelerinde hava kirliliğine neden olmaktan ötürü suçtur ve caza kesilmektedir.
8. Elektrikli aletleri kullanılmadığı zamanlarda stand-by konumunda tutmamak
9. Çok gerekmedikçe mutfak aletlerini kullanmamak. Örneğin kıyıcı aletleri (rondo) kullanmakla hem malzemenin bir bölümünü kabın sağına soluna bulaştırıyor hem de yıkanması için çok su tüketiliyor.
10. Cam, kağıt, plastik, metal atıkları ayrı toplayarak hem geri kazanımını sağlamak hem de atık depolama alanına giden atık oranını düşürmek. Bu alanlar ne kadar hızlı dolarsa yeni bir alanın bulunması gerekir ki bu başlı başına bir kirlilik sorunudur.
11. Gıda tüketiminde savurganlığın azaltılması.
12. Yeni bir ürün alırken buna gerçekten gereksinimimizin olup olmadığını düşünüp buna göre alıp yapmak.
13. Yakın uzaklıklara yürüyerek ulaşmak
14. Bisiklet kullanımının sağlanması için bisiklet yolları yapılması için belediyelere istemde bulunmak
15. Çok gerekmedikçe poşet kullanmamak, alış-verişe giderken evde bulunan poşetleri yanımıza alarak poşet dağlarımızı eritmek
16. İçi değiştirilebilir tükenmez kalem kullanmak ya da çocukluğumuzdaki gibi dolma kalem kullanmaya devam etmek
17. Doldurulabilir çakmak kullanmak
18. Özellikle temizlik malzemelerini küçük boyutta alıp ambalaj atığı üretmektense büyük boylarda olanlarını seçmek (daha sonra bunu evdeki biten küçük ambalaja aktararak kullanabiliriz)
19. Klimaları kullanmamaya özen göstermek, iç mekana yaptığı ısı etkisinin tam tersini dışarıya yaptığı ve soğutma gazlarının küresel ısınmaya etkisi olduğu unutulmamalı
20. Klima kullanma durumunda hiç olmazsa klimadan çıkan su borusunu yağmur giderine bağlayarak bu saf suyu atıksularla karıştırıp kullanılmaz hale getirmek yerine bidon vb kaplarda toplayarak ütü, akü vb alanlarda kullanmak.
21. Ocak üstünde ısıtılacak malzemenin altını kabın dış çeperini aşacak alevler çıkaracak şekilde açmamak. O zaman kapla birlikte havayı da ısıtmış oluruz.
22. Ocak üstünde özelikle su kaynatılacaksa üstünü bir kapakla kapatmak, kaynama süresini düşürecektir.
23. Ev ısınmasında ısıtıcı kaynağın derecesini yükseltmeden önce ısı kaybı olan noktaları izole etmek
24. Evde yapılabilecek basit bir düzenek önerisi: rüzgar gülünün dönen aksamına bisikletlerimize taktığımız dinamo yerleştirerek elektrik elde edilebilir ve aydınlanma sağlanabilir. Elbette bu güçlü bir ışık olmaz ama kendi ışığını üretmek ayrı bir zevk olacaktır.
25. Güneş enerjisi ile ısınma düzenekleri kullanmak (evsel sıcak su gereksinimi ve kalorifer suyu elde etmek)
26. Bahçeli evlerde çim ekmemeye özen göstermek (yazın sürekli sulanması gereken bu bitki inanılmaz su tüketir)
27. Arşivleme dışında bilgisayar bilgilerini yeniden yazılabilir (re-writable) CDlere ya da veri taşıyıcı belleklere yazarak CD tüketimini azaltmak
28. Pahalı da olsa uzun ömürlü, sağlam malzemelere yönelmek (iki de bir kırılıp bozuldu diye ucuz bir ürünü birkaç kez almaktansa bu hem daha ekonomik hem de daha çevreci bir davranış olacaktır)
29. Meyve ve sebze atıklarından balkonlarda gübre elde edilebilir. Böylece hem evsel atık oranı azaltılır hem de çiçekler daha doğal gübrelerle beslenir.
30. Elektrikli aletlerle ısınma ve serinleme yerine renklerin yardımını almak. Örnek giyim ve dekorasyonda yazın açık renkleri, kışın ise koyu renkleri seçmek.