Ben bir kaynak daha vereyim ve yine bir süreliğine sessiz kalayım.
BKZ:
http://www.fao.org/docrep/010/a1500e/a1500e00.htm
ftp://ftp.fao.org/docrep/fao/010/a1500e/a1500e02.pdf
GENERAL FISHERIES COMMISSION FOR THE MEDITERRANEAN (GFCM) 2007
Rapor 81. (Sayfa 7)
Tourism fishing can be understood as a fishing activity carried out by a third party who organizes a fishing expedition for tourists. Tourism fishing can be conducted by commercial fishermen (pescaturismo) or by recreational fishing professionals (“charter”)
Balık avcılığı Turizmi (ya da turistik avcılık) üçüncü şahıslarca düzenlenen balık avcılığı turlarını kapsayan tanımdır. Balık avcılığı turizmi TİCARİ BALIKÇILAR tarafından organize edilebileceği gibi, Rekreasyonel Balık avcılığı profesyonellerince de düzenlenebilir.
FAO'nun tanımları ile bizim regülasyonlarımız örtüşmek durumunda değil.
FAO, kaba tabirle, dünyada bu işin nasıl olduğunu tarif eder. Bir yerde, mesela, atıyorum Güney Afrika'da, ticari balıkçılık yapanlar bu gibi balıkçılık turları düzenliyor olabilir. Ama bu, bizim ülkemizde, çeşitli sebeplerden ticari balıkçılıkla amatör balıkçılığın çok keskin olarak ayrılmış olduğu gerçeğini değiştirmez.
FAO, bu balıkçılık turizminin nasıl olduğunu ifade eder, ama nasıl olması gerektiğini söylemez, söylemiyor da.
Ülkemizde bu işin Turizmi, kendi kurallarına göre sürdürülmektedir. Bu hususta yanlışlar veya eksikler söz konusu olabilir. Bu hususları ayrıca da tartışabiliriz.
Benim gözümde balıkçılık iki ana kola ayrılır.
Birisi yakalarsın, bırakırsın. Böylece, balık popülasyonunun devamını düşünüp, balıkçılık olayını yakalama aktivitesinin sadece heyecanına indirmiş, doğaya en az zararı vermiş olursun.
Diğeri ise, yakalar ve öldürürsün. Yani denizden, dereden vs. neyse, bir balık eksilir her balık tuttuğunda.
Birincisi için de bazı düzenlemeler olsada, asıl düzenlemeler ikincisi için yapılır. Sizin sudan ne kadar balığı yok edebileceğiniz, çeşitli sebeplerden kontrol altına alınır, en azından alınmaya çalışılır.
Bu noktada, denir ki, balıkçılık mesleğini icra edip geçimini bundan sağlayanlar, daha geniş olarak balık stoklarından faydalanabilirler. Bu noktada olay, balıkçı üzerinden toplumun deniz ürünlerine olan talebinin karşılanmasıdır. Yani, balıkçılar bir tür amme hizmetini yerine getirirler, yüksek miktarda istihsal yaparken, deniz ürünlerini eknomiye bir değer olarak katıp, katma değer, istihdam ve gıda üretirler.
Bu bir ekonomik faaliyet olduğu içinde, devletin koyduğu ekonomik kurallar, gıda yönetmelikleri, verig usulleri vs. ile olay yürütülmek durumundadır.
Ama, insan doğasından, balık avlamayı sevdiği için, bir ikinci husus ortada kalmıştır. İşte bu noktada amatör balıkçılık denen olgu devreye girer.
Asıl tartışılacak yer işte burasıdır. Asıl etik konması gereken yer burasıdır. Bizde bu etiğin olmadığını, konamadığını görüyoruz. Çünkü, yaygın durumda sudaki balıklar bir et deposu olarak görülmekte, olayın eğlence boyutu yok sayılmaktadır. Bu sanıldığından çok daha ciddi bir sorundur. Öyleki, pek çok kişi, balığı yakalıyorsan yiyeceksin, yemeyeceğin balığı yakalamak yanlıştır gibi noktaları söyleyebilmektedir.
Bunun sorun olan tarafı, balık yenirse, onu yoketmiş olmanın mübah olacağı anlayışıdır. Bu yaklaşım, balığı et olarak görmektedir, bir canlı olarak değil. Bu şekilde gören pek çok göz içinde, maalesef, balığın etten öteki tarafı yok olmaktadır. Sonucu mu ne? Bohçacılık elbette. Dinamiti atarken, onun gözünde denizden ne kadar çok et çıkacağı var olmaktadır, kaç balığın öleceği değil mesela.
Bugün birilerine bohçacı filan diye çatarken, sanki Galata köprüsünde yapılan legal bir istavrit avının bohçacılıktan bir farkı olmadığı gerçeğini atlıyoruz. Etik, limitlere sadık kalmaktan ibaret olmamalı. Kanunlar, regülasyonlar, tebliğler, bu işe yeterli ise, zaten etik diye bir şeye hacet kalmaz.
Etik, kanunlardan daha öte, daha gönüllü ama daha bağlayıcı bir sınır koyma işidir. Akşama kadar, en basit şekilde, 5 yaşındaki çocuğun bile yapabildiği bir halde, çapari sallayıp 4.9 kg istavridi kovaya doldurmak etik anlayış olarak bana pek makbul görünmüyor şahsen. Tamam, kanunen sorun yok. Ama etik, kanundan biraz fazlası doğru mu? Bunu yapanı kınayabilir miyiz, elbette bu hakkımızda olmaz.
İşte bu noktada, olayı biraz dallandırmak gerekiyor. Balık tutma işini, eğlence amacıyla yapanlar. Balık tutma işini balık eti için yapanlar. Bu noktada, olaya uç örnek veriyorum ki doğru anlaşılsın mesele.
Burada asıl görülmeyen husus, işte bu ayrımın netleşmemesi. Amatör balıkçıyız diyerek bir paye biçip, belli bir etikten filan söz ediyorsak, bu etiğin bizi balık eti için av yapmaktan uzak tutabilmesi lazım.
Neden, alakası ne? Çünkü, balık eti, gırgırcının yaptığından daha başkası değil maalesef. Onun elindeki imkan, ruhsat, tekne, ağ filan bizde olsa, bizde aynen tonlarca balığı denizden kaldırabilme imkanına sahip olsak, bunu hiç umursamadan yapabiliyorsak, bizim ondan etik olarak farkımız ne?
Profesyonel balıkçıya bir şey diyebilmek için, onun yaptığı balık eti temini işinden biraz daha fazlasını, biraz daha başkasını yapabilmeliyiz ki, onlara diyecek bir şeyimiz olabilsin. Biz onun yaptığını, kanuni kısıtlardan, imkansızlıktan filan yapamıyor olduğumuz için orada duruyorsak, bunda bir yanlış olmalı.
Bu noktada, balığı yakalayıp salan ve etik bunu düşünen, hiç bir zaman, birer porsiyondan (4 kişilik aile için 1kg en fazla) fazlasını eve götürmeyi aklına getirmeyen, bunu da ancak istisnai olarak yapıp, genelde yakalayıp balığı salan bir grup olsak, profesyonellere denecek bir lafımız olur belki.
Fakat, hepimiz balık eti toplayıp, kimimiz yiyerek, kimimiz satarak bir kazanım elde ediyorken, onları eleştirmek gibi pek bir hakkımız da olamaz maalesef.