Arkdan kalamalılar ve önden kalamalılar olarak ayırdığımız makinaların aslında arlaraındaki fark, tasrımda makinanın miline monte edilecek debriyaj (balata) disklerinin yerinin değişikliğinden kaynaklanıyor. Öncede yazıldığı gibi iki aynı modelin örnek stradic 4000 in önden kalamalı makinası 10 kg drag çekerken arkdan kalamalı modeli 8-9 kg olarak kataloklarda belirtilmişti
( şuanda evdeki bilgisayarımda olmadığım 1-2 hafta da olamayıcağım için onları sizlerle paylaşamıyorum uygun bir zamanda sizlerle paylaşıcam. Orda yaptığım arştırmaları kanıtlayacak kataloklar vardı ) kimileri için ardaki 2 kg fark etmez ama benim için fark eder. Önden kalamalı makina ile arkadan kalamalı makinanın dediğiniz gibi dişli yapısı , mil yapısı her şeyi aynı olabilir. Elbetde eşit şartlarda yani 1/6,0 devir -4000 lik makina için her şey aynı olabiliyor ama dragları düşük oluyor. drag seçmek kişi ye kalmış bir meseledir. Güçlü olsun dersen benim tavsiyemi soran olursa önden kalama derim, dişli yapısı derim, mil kalınlığı derim, tutma kolunun metal olmasını, misina toplama telinin kalın ve klavuzun güçlü olmasını öneririm, vs. Şüphesiz sizde bu tercihleri yaparsınız. Makina nın gövde maddeside önemli.
Milin eğilmesi konusuna gelirsek 1mm çelik tel 70 kg
(çekme) kuvetine dayanır. Demişsiniz sizi bilgilendirmek açısından söylüyorum hiç bir makinanın makarasının miline çekme yönünde kuvvet vektörü uygulanmaz o yüzden verdiğiniz bilgi yanlıştır. O yüzden yanlış kıyaslama yapmış olursunuz. Tork (Dönme gücü) için makara, mil, Çekme gücü için misina toplama kolu, oradaki bilya, misina toplama teli olarak güçler ve kuvvetler vektörlerine göre ve cismin şekline göre,yapısına göre görev alır. Heleki oltaya trofe takıldı makinaın kolunu kitliyo felan derler. Bu kitlenme sıkı olan dragdan dolayı gücü bire bir sizin makinanın koluna yansıtır. Makinaya güveniyorsanız (dişlilere ,makina koluna , mile ve misina toplama kolu , klavuz teline çünkü güç buralara biner ) veya makinaya acımıyorsanız basarsınız makinanın koluna balığın uyguladığı kuvvet den daha büyük kuvvet uyguladığınızda balığı çekmeye başlarsınız. Siz birde makinanın kamışa bağlandığı sap 'a sor halini misinada ya dayanamayıp kopmuştur yada koptu kopacaktır.
Neyse makinayı sararken oltadaki trofeyi çekerken mile uygulanan kuvvet iki uçtan tutup eğme şeklindeki kuvvet vektörü ile tork kuvvetidir. Bu yüzde makinanın milindeki araştırmaları çekme yönünden çok, burma olarak kafnaızda hayal edebileceğiniz tork kuvveti yönünde yapınız. Birde bunlara ek olarak benim tasvip etmediğim arkadan kalamılardaki makinlarda kafadaki makarayı sabitlemek için kullanılan pim vardır bu pimde milin içine açılan delik sayesinde tutturulur ve oraya geçirilir buda milin ortasıdan açılan delik aynı zamanda mili de zayıflatır. Buda önemli bir bilgidir. Tartışmların çoğunda atlanılan bir noktadır.
Tork kuvveti hakkındaki diğer bilgi ise, bu bir fizik kuralıdır. Kuvvet kolu nekadar uzarsa kuvvetin etkisi okadar artar bunun oranını hesap yaparak bulabilirsiniz
.(en basit denemesi atölyelerdeki mengene kolu, Havuzlarda ve içme ,sulama vanalarındaki büyük küreli vanaların kolları, evdeki kapının kolu buralardaki bahsettiğim kolların uzunluğunu arttırarak ve kısaltarak deneyebilirsiniz. En basiti gidinbir çocuk parkına tatirivallideki cocukları seyredin Onlar olayı çözmüştür bile sürekli tatirivallinin en ucundan sarkarak kendi ağırlıklarını en verimli şekilde karşısındakini kaldırmak için kullanır halka arasında manivela diyede bilinir) Buda demke oluyorki bizim merkezimiz makranın içindeki makina milinin orjin noktası olduğuna göre kuvvet kolu uzunluğumuzda makara milin orjin noktasından misina sarma kolunun orjin noktasına kadar olan kısmdır. Bu mesafesinin uzunluğu aynı zamanda makarnın misinayı sıkı sarmasınada etki eder.
Atçek tarzı makinlarda 3000-4000 lik makinalarda milin yamulma riski çok daha azdır. Kanımca , çünkü makara çapları da misina toplama kollarının milinin orjin noktasına uzaklığı okadar uzun değil fakat asıl dikakket edilmesi gereken makinalar 6000 den başlıyor7000-8000 gidiyor heleki surf sığ kafalı makinlarda surf casting uzun atış makinlarda ve ağır iş yapan ağır takım kullanılan sıyırtı , asansör, gibi ağır takımlarda derin kafalı surf makinalarında alınacak makinanın mil kalınlıkları birbiri arasında kıyaslanmalı ve benim tercihim milin üstünde delik olmamalı. Neden büyük makinlarda daha çok Dikkat edilmeli dediğimi sanırım anlaşılmıştır. Ben yinede söyleyim akılda farklı cevaplar çıkmasın yukarıdada bahsettiğim gibi makaranın çapı büyüdüğü için milden uzaklıkda artıcaktır. böyle olduğunda makinanın mili normal şartlardan ince ise, mil çelik alaşımlı ise yada doğru alaşım oranı yapılamamışsa bunların hepsi üretim hatasıdır. Bu saydıklarım önden kalamalı makinlar içinde geçerlidir. Milin kafayı sabitleyen piminden kırılma felan ouyorsa buda hem üretim hatası hemde pim deliğinin mili zayıflattığını söyleyebiliriz
Aynı zamanda makinanın üzerindeki drag yani kalama gücü kg cinsinden belirtilen kuvvet tam sıkılı olarak belirtilen değerdir örneğin 10kg drag, makinanın dişli, mil, kol, misina toplama klavuzu gövde ....vs mekanik bütün parçların toplamda 10kg lık bir kuvvet uygulayacak bir balığa kalaması tam sıkılı olarak dayana bileceği bi güçdür. Bunun üst değerleri 11-12-13-14-15kg .... gibi kuvvet uygulayan balıklar için kalama gevşetilmesi mecburidir. Aksi taktirde makinanın parçaları üzerinde kalıcı hasarlar vermesi kuvvetle muhtemeldir. Kaçınılmaz, mil eğilmez sap bağlantı yeri gövdesi kırılır misina toplama kolunun menteşesinde gevşer veya yalama olur olurda olur.
Yukarıda bahsettiğim yazıya dikkat edin balığın ağırlığından bahsetmiyorum balığın çekme gücü ve kafa darbelerinden bahsediyorum bence en basitinden 5-6 kg lık levrek çok rahat 10kglık kafa atar
Levrekciler bilir levrek kışın lodoslu havlarda iş yapar. Bu havlarda dalgaların kıyıya taşıdığı eriştelre çöpler, poşetler, çuvallar sahteye takıldımı ozaman makinanın koluna yüklendiğinizde kol kitlendimi ne yapıcaksınız? Makineyle nekadar sarabilirsinizki? Ben çok makina eskittim böyle bunlar makinanınızın gücünüzü test edebileiceğiniz noktlardır
Millet vinç gibi makina der kimi marklar için Bakalım o çuvalları denizden kaç defa çekebilecek
Aslında bu ne demek biliyormusunuz avlanılcak siteme ve balığa göre makina seçimindeki önemdir. Piyasa 1000lik makinadan 20000 makinaya kadar çeşitli boylarda çeşitli drag güçlerinde üretilmesinin sebebide budur.