Korumaci fikirlere sahip olan sirkulerin bile erisemedigi konulara yorum yapan arkadaslara gipta ile bakiyorum.Ozellikle bunu kendi avlarinda defalarca gosterebilmislerse...
Bunun yaninda gercek ne...Yani buyuk bir balik eko sisteme yuk mu? Ben bu baliklarin eko sisteme yuk olduguna katilmiyorum. Buyuk baliklar en saglikli nesillerin elde edilebilecegi , bir batimda saldigi milyonlarca yumurtayla hem kendi turu icin oldukca saglikli nesiller veren bir damizlik, hem de o ekosisteme oldukca degerli bir gida sunacak bireydir..Unutmamak gerekir ki bu kadar yil yasamasini becerebilmis bir balik dogal seleksiyonda, bakterilere ve viruslere bagisikliktan tutun, kas sistemine kadar,kendine has davranis bicimlerinden, dogal ortaminda ki secimlerine kadar cok onemli bir sinavdan gecip bunu basariyla verebildigi icin hayattadir. Ve bu ozellikler bu damizligin genetigindedir. Onun verecegi yumurtalar dogada ki en kuvvetli hayatta kalabilme sansi olan vasiflari sergileyecek nesiller olacaktir.
Ulkemiz sinirlari icersinden cikip bakarsak, daha dun demir perde Ulkesi olan, halklari oldukca ekonomik olarak geride kalmis mesala Bulgaristan veya Avrupada benzeri bizden oldukca su ve doga yonunden vasat Ulkelerde bile dev baliklarla dolu cok kucucuk kimi zaman insan yapisi olan goletlere sahit oluyoruz. Buralarda bu buyuk baliklar rahatlikla yakalaniyor, saliniyor, yasiyor da, 40 yilda bir tutulacagi iddia edilebilecek nadirlikte ki bir sazan mi yumurtali oldugu gerekcesiyle salindiginda eko sitemi bozacak...Bu bakis acisi cok kuvvetli degildir.
Yanlis anlasilmak istemem.Yani mesajim boyle buyuk yumurtali sazanlarin sirkuler sinirlamasa bile illaki salinsin degil . Bunu ancak gercekten bu algiliyasa erisebilmis cok buyuk yurekler yapabilir ve bu herkesden beklenilemez. Yapmayan da suclu degildir ve bir vicdan muhasebesiyle yalniz birakilmamalidir.. Simdilik onemli olan sirkulerin uygulanmasidir. Bir tane 40 yilin basinda boylesi bir baligi yakalayip evine goturen vatandas bunu yapmasi kendi secimidir ve saygi duyulmasi gerekir... Yoksa amator balikci olup korumaciligin onemini vurgulamaya calisanlar birden bire biraz fazla karistirmis , ucuk, fazlaca idealist algilanip, cok degerli misyonlari ve mesajlari ciddiyetini kaybedip, oldukca yanlis algilanabilir.Bu tuzaga dusmemeliyiz.Ama bir birimizi kirmadan soylenmesi , konusulmasi gereken noktalar var.
Elbette, 100 tene 100 gr sazan olecegine 1 tane dev sazanin avi desteklensin.Sonuc olarak 100 sazan diyelim 10sene daha yasadiginda yaratacagi yasam pramidi ve dokecegi yumurta toplami, rekabet ve yayilmaciligi, hastaliklar karsisinda ve diger dogal risklere karsi turun gelismesi acisindan daha rekabetci bir ortam icinde olacaklardir. Ancak ne kadar seckin olursa olsun bir damizlik sazanin ayni surede ayni etkiyi birakmasi zaten yas olarak miyadina yakin bu balik icin mumkun degildir.Iste bu yuzden zaten alacaksak hem kiloda , hem de kalitede bize daha buyuk getiriyi verecek, hem de dogayi destekliyecek olabildigince iri baliklari almaliyiz, kucugu salmaliyiz, kucuk baliklarin bu iri boylara erismesine izin vermeliyiz...
Balik yumurtasi cok onemli bir gida. Ozellikle cok iri baliklardan alinan balik yumurtasi bu baliklardan alinabilecek en degerli urunlerden biridir. Bu yuzden oldukca luxdur.Dogasina deger verip, surdurulebilir balikcilik acisindan aydin kafalarin oldugu bir duzende baliklarimizin buyumesi bize bu besini daha akilica tuketebilme sansi taniyacaktir. Ancak boylesine algilayisin henuz yerlesmedigi her gecen gun o kadar zengin olmasina karsin balik stoklarini ve bunlarin yetistigi dogal alanlari kaybeden bir Ulkede yumurtali baligin alinmasinin sakincalarini anlatmakla bitiremeyiz.Ama bu sonsuz bir kural veya her zaman dikkat cekilmesi gereken bir nokta degildir. Gonul isterdi ki surdurulebilir balikcilik acisindan saglikli stoklarin yetismesine izin verilen bir sistemimiz , calismamiz olsun ve yumurtalari belirli kistaslarla alabilmemizin duzeni kurulsun. O zaman bu degerli gidaya hem daha fazla , hem de daha surekli kavusabilmenin yolu acilacak. Ancak unutulmamalidir ki belirli bir ture konulan mevsimsel yasaklarin temel kriteri o baliga yumurtasini dokmeya izin verebilmek, bu donemde onu oldurmemektir.Bu yasaklar bu yuzden o turun yumurtlama donemlerini kapsar.Ancak dogayla birlikte iklim sartlarinin da oldukca bozuldugu bu cagda secilmis kistas bir periodu Ulkemiz gibi cografi sinirlari cok genis bir Ulkede koyup, islettigimiz zaman tam anlamiyla her bolgede yumurtlama zamanlarini tuturabilmek oldukca guc oluyor. Yani bazi bolgelerde o bolgenin iklim sartlarina uygun olarak balik biraz daha gec veya erken yumurtaya yatabilir. Bilincli bir balikci bunu bilmeli, bu yasaklarin amacini herseyden once algilamali ve dogadan urununu alirken aslinda kanun zoruyla degil akli selimini kullanarak, bindigi dali kesmemeye ozen gostererek hareket edebilme olgunlugunu ve yuksekligini gosterebilmelidir. Aslinda aydin insan yasaktan once yasagin gosterdigi amaca hizmet eder.Bu olabilirse inanin yasaklarin da daha az oldugu ,uzlasmanin yuksek oldugu bir toplumun temeli olusur.
Balik yumurtasiyla ilgili unutulmadan hatirlatilmasi gereken bir diger konuda Ulkemiz balikcisinin ozellikle yaygin olarak balik yumurtasini nasil tuketicegini bilmemesi ve bunlari sanki bir ic organmiscasina cope sallamasi gercegidir. Yani hem oldukca buyuk bu baliklarin yumurtali alinmasi ve bu yumurtanin gida bile olmadan ziyan olmasiyla karsi karsiyayiz cogu zaman...
Butun bu ayrintilardan sonra bir dakka durup dusunelim. Elimizde su an bu muhtesem baligi yakalayan bu muhtesem amator balikci arkadasimizin hikayesi ve bu balikla fotografi ve salinma goruntuleri olsaydi, bu av tutan icin ve bizler icin degerinden ne kaybederdi ki. Bir de sunu dusunelim, eger salinsaydi bu av bizler icin ve balikcisi icin "nasil bir deger kazanabilirdi."
Lutfen beynimizin gerisinde de soyle bir cukura dusmeyelim... Ulkemizde ekonomik olarak oldukca zorluk icersinde cok yuksek bir kitlenin olmasi bu bakis acilarini sarsmaz.Unutulmamalidir ki amator balik avciligi dunyanin en pahali mesgalelerinin icersindedir. Cok basit bir matematikle bu mesgaleye ayirilan zaman, malzemeye ve yeme yatirilan para,balikcilik esnasinda kaybedilen malzemenin tutari, avlaga gidis, avlakta kalis, ve avlaktan geliste harcanan petrol ve benzeri masraflar senelik itibarla bir kez hesaba tutulursa ve o sene tuttulan balik miktarinin toplam degeri alinirsa aradaki farki buldugunuzda ne demek istedigimi cok iyi anlasilir. Ha birisi bu hesabi kendi lehine mi cevirmis...
Orda balik satisi vardir, orda surekli baliga gidip bir deger yaratis vardir,baska bir meslek uygulaniyorsa bile balikciligi nerdeyse birinci meslek boyutlarinda yapis vardir ki artik buna amator balikcilik diyemeyiz bunu amator balikcinin gozluguyle yargilayamayiz. Onlarda amator balikciliga dusuncelerini, bakis acilarini ve avlarini getirmekten kacinsinlar. Cunku offsidedan gol olmaz. Olursa hak ihlalidir ve ayiptir.Ekonomisi zayif diye amator kaydeler icersinde balik tutacagim ve aileme bakacagim diyene denilmesi gereken tek bir soz var. "Git o zamani gercek isine ver ve elde ettigin gelirle balikcidan istedigin kadar balik al.Hem sen kazan, hem ailen kazansin, hem profesyonel balikci kazansin ,hem doga kazansin, hem de hepsinden onemlisi Milletimiz kazansin. Ha bunu yapamiyorsan git profesyonel balikci ol ve ortaligi bulandirma... "
Kisaca bugun burdayiz. Sirkulere uymak kaydiyla yakaladigimiz baliklarimizin tuketilmesinde bir problem yok. Cunku bir kez daha ifade etmek istiyorum, buyuk baligi sadece onu yakalamaktan duydugu onuru bir fotografla belgeleyip, yumurtali oldugu icin baligi mumkun olan en az zararla salabilmek buyuk bir guc ve oldukca yuksek bir disiplin ve algilayis ister.Bunu ancak gercekten bu algiliyasa erisebilmis cok buyuk yurekler yapabilir ve ne yazik ki bu herkesden beklenilemez. Hatta hatta bunu yapamiyan icin hic bir sekilde bir suclama da yoneltilemez... Ama boylesine yuksek gonullu, amator balikciligin gizine ve klasina dem olmus insanlari bir ornek olsa da gorebilmek , onlari tanimak elbette ki buyuk onurdur.
Bu paylasima konu olan degerli avi ve avcisini bir kez daha tebrik ediyorum...
Anlasilabilmek umuduyla, saglicakla kaliniz...