Yazdıklarımdan öyle bir sonuç çıkmaz. Hepimiz yakaladığımız balıktan çok daha fazla masraf ediyoruz, demek ki balığa gitmemizin tek bir nedeni var o da bu işten aldığımız keyif.
Balığı yemek ise yaptığımız işi toplumca kabul edilen normlara getirmenin yoludur. Elbette her yakaladığımız balığı yemek zorunda değiliz, dünden beri yaptığımız yazışmalarda hangi avlarda yakalanan balıkların yemeye hangilerinde yakalananların salmaya uygun olduğunu da söylüyoruz. Böylece yiyenin de salanın da birbirine saygı göstermesi gerekir. Bu iki grup birbirini suçlarsa, hiç balık yakalamayan adamlar bu argumanları alıp her ikisini de suçlamaz mı?
Volkan arkadaşım yazdığı yazıda Afrika'ya aslan avlamaya gidenleri örnek verip avcılık et için yapılmaz demiş. Aslan gibi bir hayvanın zevk için avlanmasını doğru bulan var mı aramızda?
Evet, balığa gitmekten aldığımız keyif. Ne demiştik: ilkel beyin, içgüdüler adamı. Yerien gelince de ödüllendirir, serotonin, dopamin falan. İşte keyfin katmerlisidir bu hormonlar. Sigaradan alkole, kahveden uyuşturucuya kadar, keyif veren nereye bakarsan, bu hormonları görürsün.
Ve doğru. Hepimiz o keyf için gidiyoruz, et için filan değil.
Toplum bazı normlar koyuyuor diye, bu normlar doğru olacak diye bir şey yok. bunu söylemiştik zaten.
Yakalanacak ve salınacak balıklar dersek, teknik olarak tüm balıklar salınabilir de, alınıp yenebilirde. Evet, bir kaç zehirli tür var, ama işlemesini bilirseniz, zehrinden etkilenmeden afiyetle yiyebilirsiniz. Tadı kötü mü geldi? biraz baharat, marinat filan mucize yaratabilir.
Fakat bu, her yakalanan türün, hem salınmaya, hemde yenmeye müsait olacağı gerçeğini etkilemez. Bir kaç tür, bırakınca zaten yaşamaz, salmak abestir. Bir kaç türde yersen öldürebilir, o yüzden yenmez. Ama bu bir kaç istisna dışında her balık salınabilir de, yenebilirde, keyfinize kalmış.
Hiç balık tutmayan adam, gelip hepimizi suçlayabilir: Can yakıyorsunuz, öldürüyorsunuz vs. vs. Ama mazeretimiz var: doğamız böyle, genlerimiz. Bunu yapmak zorundayız, biz ne yapalım? Alsan ceylanı yiyecek. Aslında bu lafta yanlış, aslan ceylanla uğraşmaz. Aslan fili yiyecek, doğası böyle, yapacak bir şey yok, aynı hesap.
İki grup aslen birbirini suçlamıyor. Ama genel olarak yemek için yakalayanların, diğerlerini suçlaması veya aşağılaması olgusu görülüyor. Ben hiç şurada, koyduğu bir kaç lüfer yada bir iki kilo istavrit için, bunları niye salmanız geri diye çatan kimseyi görmedim şahsen. Velakin, aynı şekilde, aynı sebeple aynı süreci yapan iki grubun birbirine edecek bir lafı olmadığına katılıyorum. Kaldı ki, yukarda dediğim gibi, doğamız bu, kınanamayız bu yüzden.
Aslan gibi bir hayvanın zevk için öldürülmesi ile, lüfer gibi bir hayvanın zevk için öldürülmesi arasında pek bir fark yok. Sonuçta, oturup yiyor olmanız, oradaki öldürmenin tamamen yemek ihtiyacınızın karşılığı olmadığı gerçeğini değiştirmiyor. En başta diyorsun ki, balığa keyf için gidiyoruz. Evet, çok doğru. Ve tuttuğumuz balığı öldürünce, aslen işte o zevk için öldürmüş oluyoruz. Maalesef bu da doğru. Hırlamana gerek yok, zira bende her tuttuğumu salıyorum diye bir şey yok, kaç lüferin azraili olduğumun sayısı belirsiz. Ama aynen, keyf için gittim, keyf için öldürdüm. O lüfere, onu yemeye ihtiyacım filan yoktu zerre kadar.
Bu noktada, ama taze, günlü, şöyle böyle filan denecektir. bunlar gene boş mazeretler. Mesele, hayatta kalmak için yemekse, balığın çok tazeside, balıkçıdan alınanı da yeterince besleyici olacak kadar kifayetli zaten. Gidip, taze, daha çıtır, daha mis gibi balık yemek, birebir işin içine av keyfinin yanına gurme keyfi eklemek demek sadece. Yani, zevk üstüne zevk. Ve o lüferde aynen zevk için öldürülmüş oluyor idk idk Bu arada canımı çektirdin, bir fırsat bulayım, gidip bir kaç tanesini poşetleyeyim tuzla'dan filan lüferin de, güzel bir kılçık ayıklama operasyonu yapayım.
Ve gördüğün gibi, lüferde zevk için, aslan da zevk için ölmüş oluyor. Fark yok aslen. Doğa açısından, ölen şeyi, böceklerin, bakterilerin veya senin mi yediğinin de önemi yok. Ölen, ölmüştür. Onu senin yemiş olman, bu olayı değiştirmez, zevk için öldü o.
Bu nedenle, zevk için öldüren kimsenin, başkasını kötü görme hakkı maalesef olamaz.
Aslan olayında sorun, aslanların neslinin tükeniyor olması. Zevk için öldürme neyse, ama zevk için bir türün yok edilmesine katkı verme, işte bu kabul edilemez.
Bu noktada, şu örnek daha makul bir yerde. Gergedanlar boynuzları için avlanıyorlar. Şimdi, avlayan adam diyor ki, "yahu boynuzu sattım, parasıyla bebeğimin karnını doyurdum, ne yapsaydım?" Boynuzu alan adam diyor ki, "kuşum ötmüyordu, boynuz sayesinde şakıyor, yoksa bebek sahibi olamayacaktım." Şimdi bu durumda, o gergedanın öldürülmesi, hemde böyle sapına kadar zevk için nihayetinde mazur mu oluyor? Demezler mi, onda bir parasına viagra vardı diye? Demezler mi, adam gibi bir iş tutup çalışsan da ekmeğini öyle çıkarsan diye?
Ve dahası soru şu. Kimse aslan etini yemiyor. Ama aslan öldürmek için binbir zahmet, masraf ve tehlikeye giriyor. Bu da bir avcılık. Peki onlar şimdi bunu et için mi yapıyor? Yapmıyorsa niçin yapıyor?